GMINA NOWY DWÓR

Urząd Gminy Nowy Dwór
ul. Plac Rynkowy 21
16-205 Nowy Dwór
telefon: (085) 7226032
faks: (085) 7226032
http://epodlasie.wipb.pl/biptest/ug_nowydwor/bip/index.php
e-mail: ugnd@poczta.onet.pl

Gmina Nowy Dwór leży na północno - wschodnich krańcach Powiatu Sokólskiego, na granicy Polski z Republiką Białorusi, w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Siedzibą gminy jest leżący nad rzeką Sidrą Nowy Dwór. W miejscowości Talki bierze swój początek rzeka Biebrza. Strategiczne znaczenie dla obecnego rozwoju gminy oraz terenów całej Ziemi Sokólskiej miałoby otwarcie przejścia granicznego z Białorusią w Chworościanach, oddalonych od Grodna o zaledwie 7 kilometrów. Plany takie zamierzają, jak najszybciej zrealizować władze gminne. Zamierza się najpierw otworzyć wyłącznie przejście dla pieszych, które stopniowo uległoby poszerzeniu o ruch samochodowy.

Nowy Dwór jest gminą typowo rolniczą. Dominują na jej obszarze gospodarstwa indywidualne. Ze względu na brak przemysłu i tradycyjną kulturę rolną gospodarzy możliwa jest produkcja żywności ekologicznej. Dzięki malowniczym terenom wypoczynkowym, gmina Nowy Dwór posiada sprzyjające warunki do rozwoju turystyki i agroturystyki. W gminie działają 92 podmioty gospodarcze, wśród których 10 należy do publicznego sektora własności, zaś reszta znajduje się w rękach prywatnych. Według danych z 30 czerwca 2004, gminę zamieszkiwało 2966 osób.

1. Struktura powierzchni
   Według danych z roku 2002, gmina Nowy Dwór ma obszar 120,88 km², w tym:
   • użytki rolne: 79%
   • użytki leśne: 14%
   Gmina stanowi 5,88% powierzchni powiatu.
2. Historia
   Nowy Dwór powstał w XVI wieku jako dwór gospodarski w wyniku kolonizacji puszczy między Biebrzą a Brzozową. Początkowo zwano go Białym Dworem, albo Nowym Miasteczkiem. W 1504 r. król Aleksander Jagiellończyk ufundował tu kościół pw. Jana Chrzciciela. Zadaniem tej miejscowości była obsługa skolonizowanej Puszczy Nowodworskiej. W 1578 r. Nowemu Dworowi przyznano prawa miejskie magdeburskie. W XVIII wieku miasto było siedzibą Sądu Powiatowego. W wyniku III rozbioru Polski tereny gminy dostały się pod panowanie Prus, po pokoju w Tylży w 1807 r. włączono je do Rosji. Prawa miejskie utracił Nowy Dwór w 1934r.
3. Kalendarium
   • XVI w. powstanie dworu gospodarskiego, tzn. własność wielkiego księcia litewskiego o nazwie Biały Dwór na terenie kolonizowanej puszczy
   • 1504 - król Aleksander Jagiellończyk ufundował tu kościół
   • XVI w. - miasto na prawie ruskim
   • 1578 - prawa miejskie magdeburskie
   • 1799 - siedziba sądu powiatowego
   • XIX w. - Nowy Dwór słynął z targów koni i bydła
   • 1934 - utrata praw miejskich
4. Zabytki
   • kościół pw. św. Jana Chrzciciela z XVI wieku, wielokrotnie przebudowywany obiekt, swój obecny kształt przybrał kościół w XIX wieku (1877 r),
   • prawosławna cerkiew św. Mikołaja,
   • zabytkowy układ przestrzenny z XVI wieku oparty na prostokątnej sieci ulic,
   • Bobra Wielka - pozostałości zespołu dworskiego, drewniany młyn wodny z przełomu XIX i XX wieku oraz liczący ponad 100 lat park.